چهارشنبه , 27 دی , 1396
آرین موتور
آرین موتور

دیالیز (Dialysis) یا تراکافت چیست ؟

 

دیالیز عملیاتی است که جایگزینی برای بسیاری از وظائف و مسئولیت های طبیعی کلیه ها می باشد. به افراد این امکان را می دهد، با اینکه دیگر کلیه هایشان به خوبی کار نمی کند، بتوانند زندگی خوب و مفیدی را بگذرانند. دیالیز با انجام عملکردهای کلیه های از کار افتاده، به بدن کمک می کند. در این مقاله اطلاعاتی درباره دیالیز برای شما گردآوری می کنیم.

 

دیالیز , Dialysis , تراکافت

 

کلیه ها

کلیه ها مسئول فیلتر کردن و در واقع تصفیه کردن مواد زائد از خون هستند. کلیه ها دو عضوی هستند که در هر دو طرف پشت حفره شکم قرار گرفته اند. دیالیز کلیه ها نقش های مختلفی در بدن دارند. یکی از وظائف مهم و اصلی کلیه ها، تنظیم توازن آب بدن است. آنها این کار را با تنظیم مقدار ادرار که به طور روزانه از بدن خارج می شود، انجام می دهند. در روزهای گرم، بدن بیشتر عرق می کند. درنتیجه، آب کمتری باید از کلیه ها دفع شود. در روزهای سرد نیز که بدن کمتر عرق می کند، برای حفظ توازن مناسب در بدن، خروج ادرار باید بیشتر باشد. این وظیفه کلیه ها ست که کار تنظیم مایعات بدن را توسط خروج ادرار انجام دهند. یکی دیگر از وظائف اصلی کلیه ها خارج کردن مواد زائدی است که بدن در طول روز تولید می کند. در عملکردهای مختلف بدن، سلول ها انرژی مصرف می کنند. عملکرد سلول ها مواد زائدی تولید می کند که باید از بدن بیرون روند. وقتی این مواد زائد به اندازه کافی از بدن دفع نشوند، در بدن جمع می شوند. بالا رفتن میزان این مواد زائد در بدن، آزوتمیا نام دارد که با آزمایش خون سنجیده می شود. وقتی مواد زائد در بدن جمع می شوند، حال بدی در بدن ایجاد می شود که اورمی یا اوره خونی نامیده می شود.

كليه‌ هاي سالم با خارج كردن مايعات اضافي، مواد معدني و مواد زائد، خون شما را پاك نگه مي‌ دارند. آن ها در عين حال هورمون‌ هايي را مي‌‌ سازند كه استخوان‌ هاي شما را محكم نگه مي ‌دارند و به توليد خون در بدن كمك مي ‌كنند.
آنچه در مورد دیالیز (Dialysis) باید بدانید
هنگامي كه كليه‌ ها دچار نارسايي مي‌ شوند،‌ مواد زائد مضر و مايعات در بدن جمع مي شوند، فشار خون ممكن است بالا رود و گلبول‌ هاي قرمز خون به اندازه كافي در بدن توليد نشوند.

 

آیا نارسایی کلیه دائمی است؟

معمولاً بله اما نه همیشه. برخی انواع نارسایی حاد کلیه پس از درمان بهتر می‌شوند. در برخی موارد نارسایی حاد کلیه، دیالیز ممکن است تنها مدت کوتاهی لازم باشد تا زمانی که کلیه‌ها بهتر شوند.

در نارسایی مزمن یا مرحله نهایی کلیه، دیگر کلیه‌ها بهتر نمی‌شوند و شما باید تا آخر عمر دیالیز انجام دهید. اگر پزشک بگوید شما می‌توانید در فهرست پیوند کلیه قرار بگیرید، می‌توانید در فهرست انتظار بمانید تا کلیه جدید دریافت کنید.

 

دیالیز

دیالیز روشی است که برای خارج ساختن مایعات و فراورده های زائد اورمیک از بدن استفاده می شود و به دو نوع دیالیز خونی و صفاقی دسته بندی می شود .

دیالیز فرایندی است که در آن مواد حل شونده در یک محلول در معرض محلول دیگر که از طریق غشای نیمه‌تراوا از هم جداشده‌اند، قرارگرفته و ترکیب آن تغییر می‌کند. مولکول‌های آب و موادِ با وزن مولکولی کم می‌توانند از منافذ غشا عبور کرده ولی مواد با وزن مولکولی زیاد مانند پروتئین‌ها نمی‌توانند عبور کنند.

زمانی که دچار نارسایی کلیه شدید، دیالیز با اقدامات زیر بدن را در حالت تعادل نگه می‌دارد:

• حذف نمک، مواد زاید، و آب اضافی برای پیشگیری از تجمع آن‌ها در بدن

• حفظ سطح بی‌خطر برخی مواد شیمیایی در خون مانند پتاسیم، سدیم و بی‌کربنات

• کمک به کنترل فشارخون

 

دیالیز , Dialysis , تراکافت

 

چه زمانی باید دیالیز انجام شود؟

زمانی که به نارسایی کلیه مرحله نهایی رسیده باشید، باید دیالیز انجام دهید. معمولاً در این زمان 85 تا 90 درصد وظایف کلیه دیگر انجام نمی‌شود و میزان فیلتراسیون گلومرولی کمتر از 15 است.

 

دیالیز در کجا انجام می‌شود؟

دیالیز را می‌توان در بیمارستان، در بخش دیالیز (که ممکن است بخشی از بیمارستان نباشد) و یا در خانه انجام داد. شما و پزشکتان بر اساس وضعیت پزشکی و تمایلتان باید تصمیم بگیرید کجا بهتر است.

 

چند نوع دیالیز وجود دارد؟

دو نوع دیالیز وجود دارد: همودیالیز و دیالیز صفاقی (peritoneal).

 

تجهيزات و شيوه‌ هاي دياليز

ماشين دياليز به اندازه يك ماشين ظرفشويي است. اين ماشين سه كار عمده را انجام مي ‌دهد:

* پمپ كردن خون و نظارت بر جريان خون از لحاظ ايمني

* پاك كردن خون از مواد زائد

* نظارت بر فشار خون و ميزان خارج كردن مايعات از بدن

دياليزور يك محفظه بزرگ حاوي هزاران فيبر كوچك است كه خون از ميان آن ها مي‌ گذرد. محلول دياليز (مايع پاك‌ كننده)‌ در اطراف اين فيبرها پمپ مي‌ شود. اين فيبرها باعث مي شوند آب و مايعات اضافي از خون بيمار به محلول دياليز وارد شده و بعد به بيرون حمل شوند. اين بخش دياليزور را گاهي كليه مصنوعي مي ‌گويند.

 

دیالیز , Dialysis , تراکافت

 

همودیالیز چیست؟

همودياليز رايج ترين روش براي درمان نارسايي پيشرفته و دائمي كليه است. همودياليز براي اولين بار در دهه 1960 ميلادي به صورت يك درمان عملي براي نارسايي كليه استفاده شد و تا امروز درمان با اين شيوه كارآمدتر شده و عوارض جانبي آن به حداقل رسيده است.

در همودیالیز کلیه مصنوعی (همودیالیزر) برای حذف مواد زاید و مواد شیمیایی اضافی و مایعات از خون استفاده می‌شود. برای واردکردن خون به کلیه مصنوعی، پزشک باید با ابزاری به خون شما دسترسی داشته باشد (ورودی). این کار با جراحی جزئی در بازو یا پا انجام می‌شود.

گاهی اوقات دسترسی توسط اتصال یک شریان، به رگی در زیرپوست انجام می‌شود تا رگ خونی بزرگ‌تری به نام فیستول (fistula) ایجاد شود. بااین‌حال، اگر رگ‌های خونی شما برای فیستول مناسب نباشد، پزشک می‌تواند از یک لوله پلاستیکی نرم استفاده کرده و شریان و رگ زیر پوست را به هم متصل کند. به این حالت گرَفت (graft) می‌گویند.

گاهی اوقات دسترسی به‌وسیله لوله پلاستیکی باریکی به نام کاتتر (catheter) انجام می‌شود. این لوله را وارد رگ بزرگی در گردن می‌کنند. این نوع دسترسی به خون ممکن است موقتی باشد اما گاهی اوقات در درمان‌های بلندمدت نیز استفاده می‌شود.

 

درمان همودیالیز چقدر طول می‌کشد؟

زمان آن بستگی به موارد زیر دارد:

• کلیه‌ها چقدر کار می‌کنند

• بین درمان‌ها چقدر مایعات دریافت می‌کنید

• چقدر مواد زاید در بدن خود دارید

• اندازه بدن شما چقدر است

• نوع کلیه مصنوعی مورداستفاده چیست

معمولاً هر درمان همودیالیز حدود 4 ساعت طول می‌کشد و سه مرتبه در هفته باید انجام گردد. نوعی از همودیالیز به نام دیالیز های فلاکس (high-flux) ممکن است به زمان کمتری نیاز داشته باشد. می‌توانید با پزشک صحبت کنید تا ببینید این درمان برای شما مناسب است یا نه.

 

دیالیز صفاقی چیست و چطور کار می‌کند؟

در این نوع دیالیز خون داخل بدن تمیز می‌شود. در دیالیز صفاقی، از پرده صفاق (پرده‌ای طبیعی که حفره شکم را می‌پوشاند) استفاده می‌شود. این پرده سوراخ‌های کوچکی دارد و به‌عنوان صافی عمل می‌کند و مواد زائد و مایعات می‌توانید از بدن دفع شوند. پزشک برای قرار دادن لوله پلاستیکی به نام کاتتر در شکم شما جراحی انجام می‌دهد تا به خون دسترسی پیدا کند. در طول درمان ناحیه شکم (حفره صفاقی) به آهستگی از طریق کاتتر با دیالیزیت (محلول دیالیز) پر می‌شود. خون در شریان‌ها و رگ‌هایی که حفره صفاقی را می‌پوشانند، باقی می‌ماند. مایعات اضافی و مواد زاید از خون بیرون کشیده و وارد دیالیزیت می‌شوند. هنگام دیالیز حفره صفاق به‌عنوان مخزن مایع دیالیز مورداستفاده قرار می‌گیرد. دو نوع اصلی دیالیز صفاقی وجود دارد.

 

دیالیز , Dialysis , تراکافت

 

انواع مختلف دیالیز صفاقی چیست و چطور کار می‌کند؟

چند نوع دیالیز صفاقی وجود دارد اما دو نوع مهم آن عبارت‌اند از:

دیالیز صفاقی سرپایی دائم (CAPD) و دیالیز صفاقی خودکار (APD).

دیالیز صفاقی سرپایی دائم، تنها نوع دیالیز صفاقی است که بدون دستگاه‌ها انجام می‌شود. این کار را خود چهارتا پنج مرتبه در روز در خانه و یا در محل کار می‌توانید انجام دهید. از طریق کاتتر یک کیسه (حدود دو لیتر) دیالیزیت در حفره صفاقی تان قرار می‌دهید . دیالیزیت حدود چهار تا پنج ساعت در آنجا می‌ماند سپس به کیسه تخلیه‌شده و دور انداخته می‌شود که به آن تبادل می‌گویند. هر بار که این کار تبادل را انجام می‌دهید یک کیسه دیالیزیت جدید استفاده می‌کنید. درحالی‌که دیالیزیت در حفره صفاقی شما قرار دارد می‌توانید فعالیت‌های معمول خود در کار، دانشگاه یا خانه را انجام دهید.

دیالیز صفاقی خودکار معمولاً با استفاده از دستگاهی به نام سیکلر (cycler) در خانه انجام می‌شود. این روش مشابه روش قبلی است با این تفاوت که تعداد چرخه (سیکل) تبادل فرق دارد. هر چرخه تبادل معمولاً یک ساعت و نیم طول می‌کشد و تبادل‌ها در تمام طول شب درحالی‌که خواب هستید انجام می‌شوند.

 

آیا دیالیز به معالجه بیماری کلیه کمک می‌کند؟

نه. دیالیز برخی از وظایف کلیه‌های سالم را انجام می‌دهد اما بیماری کلیه شما را معالجه نمی‌کند. شما در تمام طول عمر خود به درمان دیالیز نیاز دارید مگر این‌که پیوند کلیه دریافت کنید.

 

آیا انجام دیالیز ناراحت‌کننده است؟

ممکن است هنگام وارد شدن سوزن به فیستول یا گرَفت مقداری احساس ناراحتی کنید اما بیشتر بیماران مشکل دیگری ندارند. خود درمان دیالیز بدون درد است اما برخی بیماران ممکن است افت فشارخون را تجربه کنند. اگر این اتفاق افتاد ممکن است احساس آشفتگی معده، استفراغ و سردرد یا کرامپ را تجربه کنید که با تکرر درمان‌ها این مشکلات معمولاً رفع می‌شود.

 

چه مدت است که دیالیز در دسترس است؟

همودیالیز و دیالیز صفاقی از اواسط 1940 در برخی کشورها در دسترس بوده است. دیالیز درمانی است که سرتاسر دنیا استفاده می‌شود. دیالیز صفاقی سرپایی مداوم در سال 1976 آغازشده و هزاران بیمار از این درمان استفاده می‌کنند.

 

با دیالیز چه مدت می‌توانید زندگی کنید؟

اگر کلیه‌ها دچار نارسایی شده باشند باید تا آخر عمر دیالیز انجام دهید مگر این‌که بتوانید پیوند کلیه دریافت کنید. انتظار زندگی (امید به زندگی) در دیالیز، بسته به وضعیت پزشکی و سلامت شما و دنبال کردن برنامه درمانی متفاوت است. متوسط انتظار زندگی در دیالیز 5 تا 10 سال است اما بسیاری از بیماران با دیالیز 20 یا حتی 30 سال زندگی کرده‌اند. در مورد روش‌های مراقبت از خود و سالم ماندن با دیالیز با پزشک صحبت کنید.

 

دیالیز , Dialysis , تراکافت

 

 

آیا دیالیز گران است؟

بله. دیالیز هزینه زیادی دارد اما در بیمارستان‌های دولتی ایران و برخی کشورهای دیگر بخش عمده هزینه‌های آن به عهده دولت می‌باشد.

 

آیا بیماران دیالیزی زندگی طبیعی دارند؟

بسیاری از بیماران به‌جز زمانی که تحت دیالیز قرار می‌گیرند زندگی طبیعی دارند . دیالیز معمولاً به شما احساس بهتری می‌دهد چون کمک می‌کند بسیاری از مشکلات ایجادشده از نارسایی کلیه رفع شود. شما و خانواده‌تان نیاز به زمان‌دارید تا به دیالیز عادت کنید.

 

آیا بیماران دیالیزی باید رژیم غذایی خاصی داشته باشند؟

بله ممکن است رژیم غذایی خاصی داشته باشید. شما نمی‌توانید هر چیزی دوست دارید بخورید و شاید لازم باشد مصرف نوشیدنی‌ها را محدود کنید. رژیم غذایی شما ممکن است مطابق با نوع دیالیز تغییر کند.

 

آیا بیماران دیالیزی می‌توانند مسافرت کنند؟

بله. مراکز دیالیز در بیشتر بخش‌های کشور و بسیاری از کشورهای دیگر وجود دارند و شیوه درمان استاندارد است. شما باید در مراکز دیگری که می‌خواهید مراجعه کنید از پیش برنامه‌ریزی کرده و نوبت بگیرید.

 

آیا بیماران دیالیزی می‌توانند به کار کردن ادامه دهند؟

بسیاری از بیماران دیالیزی می‌توانند پس از عادت کردن به دیالیز به سر کار بازگردند. اگر کار شما فعالیت فیزیکی زیادی دارد (بلند کردن اجسام سنگین، حفاری و غیره) ممکن است لازم باشد شغل خود را تغییر دهید.

 

 

گردآوری : مجله تصویر زندگی

منابع

tebyan.net

zanjankf.org

 



این مطلب مفید بود ؟
1 از 52 از 53 از 54 از 55 از 5
Loading...

این مطلب را با دوستان خود به اشتراک بگذارید:



نظر یا پرسش خود را بیان کنید

  • لطفا از نوشتن با حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
  • از ارسال دیدگاه های نا مرتبط با مطلب و مجله، تکرار نظر دیگران، توهین به سایر کاربران و ارسال متن های طولانی خودداری نمایید.
  • لطفا نظرات بدون بی احترامی، افترا و توهین به مسئولان، اقلیت ها، قومیت ها و ... باشد و به طور کلی مغایرتی با اصول اخلاقی و قوانین کشور نداشته باشد.
  • در غیر این صورت، «تصویر زندگی» مطلب مورد نظر را رد یا بنا به تشخیص خود با ممیزی منتشر خواهد کرد.

نام(لازم)

ایمیل(لازم)

بیشتر ببینید
در این رابطه بیشتر بخوانید
مطالب قبلی این بخش
  • پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های پاییزی

    مراقب این بیماری ها در پاییز باشید با استفاده از این نکات می‌توانید پاییز را بدون آبریزش بینی، سرماخوردگی، تب و لرز و خشکی پوست بگذرانید.   با شروع فصل پاییز و سرد شدن هوا …

  • لوزه سوم : علل، علائم و درمان

    لوزه سوم چیست؟ در پشت گلو چهار عضو کوچک وجود دارند که در مراحل اول نوزادی در مقابل عفونت از انسان دفاع می کنند. این بافت ها عبارتند از لوزه های چپ و راست، قاعده …

  • توده های خوش خیم پستان

    توده های خوش خیم پستان چه هستند و چگونه درمان می شوند؟ توده های خوش خیم پستان چه هستند؟ اغلب توده های پستان خوش خیم (غیر سرطانی) هستند. همه زنان توده پستانی دارند. بسیاری از …

  • آکرومگالی : علل، علایم و درمان

      آکرومگالی چیست، چه علائمی دارد و چگونه درمان می شود؟   آکرومگالی (رشد بیش از حد بدن) معمولاً به علت ترشح بیش از حد هورمون رشد در خون ایجاد و باعث بیماری ژیگانتیسم در …

  • آفتاب زدگی یا راش های پوستی

    آفتاب زدگی چیست؟ بسیاری از ما از آفتاب لذت می بریم، اما برخی از افراد هستند که پوست آنها نسبت به آفتاب در فصل های بهار و تابستان بسیار حساس است. این افراد معمولا پوست …

  • علایم سرطان گلو ,نشانه های سرطان گلو مهمترین علایم سرطان گلو / نشانه های سرطان گلو

    علامت سرطان گلو که ممکن است آنها را نادیده بگیرید سرطان گلو اغلب علائمی نداشته وتا زمانی که بیماری وارد مراحل بعدی شود نشانه ای  ایجاد نمی کند. اما گاهی اوقات می توانید از نشانه هایی …

  • بیماری‌های شایع و خطرناک بیضه

    بیماری‌های بیضه را می شناسید؟   هرعضوی از بدن انسان ممکن است دچار اختلالات ساختاری یا بیماری شود. بیماری‌های بیضه نیز فراوان است. در این مطلب به چند نوع شایع و در عین حال خطرناک …

  • علل خواب رفتن دست و پا چیست؟

      یکی از حواس پنج گانه، حس لامسه است که وظیفه اصلی این حس محافظت کردن مخفی ما در مقابل عوامل مضر محیط است، در صورتی که مشکلی در حس لامسه به وجود آید می …

  • حساسیت پوستی به زیورآلات ۱۰ نکته درباره حساسیت پوستی به زیورآلات

    ۱۰ نکته درباره حساسیت پوستی به زیورآلات   کمتر کسي پيدا مي‌شود که از زیورآلات خوشش نياد؛ مگر کساني که به آن حساسيت دارند! افرادی هستند که از ناسازگاری زیورآلات با پوست خود گلایه‌ دارند. این عده …

  • کنترل سردرد میگرن,جلوگیری از میگرن,سردرد میگرن کنترل سردرد میگرن با چند راهکار ساده

    روش هایی برای کنترل سردرد میگرن کنترل سردرد میگرن , درمان میگرن, میگرن چیست, میگرن عصبی, بیماری میگرن, میگرن و درمان آن, سردرد میگرن, پیشگیری از میگرن, جلوگیری از میگرن, راه پیشگیری از میگرن   …

  • بیماری های لثه

      رعایت بهداشت دهان و دندان مثلاً با مسواک کردن و نخ کشیدن، خطر پوسیدگی دندان را می‌کاهد و از بیماریهای لثه نیز جلوگیری می‌کند. جرم دندانی رسوبی از باقیمانده‌های غذا، مخاط، باکتریها و سایر …

  • آکنه نوزاد : علل و درمان

      آکنه نوزاد : علل و درمان      بروز بثورات پوستی در نوزادان یا اکنه امری بسیار طبیعی ست وشما با دیدن انها نباید نگران باشید این جوش ها شبیه جوش های نوجوانان که …

  • پیشگیری از حساسیت های پاییزی

      درمان حساسیت های پاییزی بدون دارو   همیشه صحبت از حساسیت و آلرژی بهاره به میان می‌آید غافل از اینکه پاییز هم دست‌کمی از بهار ندارد و تا می‌تواند آتش به پا ‌می‌کند. این را …

  • علل بروز چاقی مفرط چیست؟

    چاقی مفرط به چه معنا است ؟   چاقی یک ناهنجاری پیچیده است که در آن به چربی بدن اضافه می شود. چاقی فقط نگرانی درباره زیبایی ظاهری نیست، خطر بیماریهایی مانند عوارض قلبی و …

به کانال ما در تلگرام بپیوندید