
یکی از زیباترین و عمیقترین جلوههای عبودیت و توحید، دعا برای بارش باران است؛ آن لحظهای که انسانِ تشنه و زمینِ خشکیده، هر دو با یک زبانِ بیزبانی به در برابر عظمت خداوند سر تعظیم فرود میآورند. در دوران قحطی و خشکسالی، مسلمانان از صدر اسلام تا امروز، دست نیاز به سوی آسمان دراز کرده و با ایمانی سرشار، از پروردگار بیهمتا طلب رحمت کردهاند. ائمه هدی (علیهمالسلام) بارها تأکید فرمودهاند که در چنین شرایطی، خواندن دعای استسقا (دعا برای باران) از مستحبات مؤکد و از نشانههای توکل واقعی است.
در ادامه، کاملترین مجموعه دعاهای معتبر برای نزول باران و برف را همراه با ترجمه فارسی روان، متن عربی و نکات مهم ارائه میدهیم.
دعای باران از امام سجاد (علیهالسلام): نوزدهمین دعای صحیفه سجادیه
امام زینالعابدین (علیهالسلام) در نوزدهمین دعای شریف صحیفه کامله سجادیه، با بیانی عارفانه و دلنشین، از خداوند متعال درخواست بارانی پربرکت و حیاتبخش مینمایند. این دعا از کاملترین و زیباترین نیایشهای مربوط به استسقا به شمار میرود.
دعای باران صوتی
متن کامل عربی و ترجمه:
اللَّهُمَّ اسْقِنَا الْغَیثَ، وَ انْشُرْ عَلَینَا رَحْمَتَک بِغَیثِک الْمُغْدِقِ مِنَ السَّحَابِ الْمُنْسَاقِ لِنَبَاتِ أَرْضِک الْمُونِقِ فِی جَمِیعِ الْآفَاقِ.
بارخدایا، ما را به باران سیراب ساز، و رحمتت را بر ما بگستران به باران بسیار از ابری که برای رویانیدن گیاه شگفتانگیز در همه آفاق روان گشته.
وَ امْنُنْ عَلَی عِبَادِک بِإِینَاعِ الثَّمَرَهِ، وَ أَحْی بِلَادَک بِبُلُوغِ الزَّهَرَهِ، وَ أَشْهِدْ مَلَائِکتَک الْکرَامَ السَّفَرَهَ بِسَقْی مِنْک نَافِعٍ، دَائِمٍ غُزْرُهُ، وَاسِعٍ دِرَرُهُ، وَابِلٍ سَرِیعٍ عَاجِلٍ.
و بر بندگان خود با به بار آمدن میوه منّت گذار، و سرزمینهای مرده را با شکفتن شکوفهها زنده کن، و فرشتگان بزرگوار خود را به بارانی سودمند گواه گیر، بارانی بسیار و انبوه، و پیوسته با برکات گسترده، بارانی تند و سریع و شتابان.
تُحْیی بِهِ مَا قَدْ مَاتَ، وَ تَرُدُّ بِهِ مَا قَدْ فَاتَ وَ تُخْرِجُ بِهِ مَا هُوَ آتٍ، وَ تُوَسِّعُ بِهِ فِی الْأَقْوَاتِ، سَحَاباً مُتَرَاکماً هَنِیئاً مَرِیئاً طَبَقاً مُجَلْجَلًا، غَیرَ مُلِثٍّ وَدْقُهُ، وَ لَا خُلَّبٍ بَرْقُهُ.
تا هر چه مرده است به آن زنده نمایی، و آنچه از میان رفته به ما بازگردانی، و آنچه آمدنی است بیرون آوری و به سبب آن روزیها را وسعت بخشی، ابری در هم فشرده، کامبخش و گوارا و فراگیرنده و خروشان که بارانش دائمِ ویران کننده، و برقش فریبنده (بدون باران) نباشد.
اللَّهُمَّ اسْقِنَا غَیثاً مُغِیثاً مَرِیعاً مُمْرِعاً عَرِیضاً وَاسِعاً غَزِیراً، تَرُدُّ بِهِ النَّهِیضَ، وَ تَجْبُرُ بِهِ الْمَهِیضَ
بارخدایا ما را به بارانی فریادرس و برطرف کننده قحطی سیراب کن، بارانی رویاننده گیاه، سبز کننده – دشت و دَمَن، وسیع و پرمایه، که به سبب آن گیاه روئیده پژمرده را خرم کنی، و آن را برای گیاه شکسته مومیایی قرار دهی.
اللَّهُمَّ اسْقِنَا سَقْیاً تُسِیلُ مِنْهُ الظِّرَابَ، وَ تَمْلَأُ مِنْهُ الْجِبَابَ، وَ تُفَجِّرُ بِهِ الْأَنْهَارَ، وَ تُنْبِتُ بِهِ الْأَشْجَارَ، وَ تُرْخِصُ بِهِ الْأَسْعَارَ فِی جَمِیعِ الْأَمْصَارِ، وَ تَنْعَشُ بِهِ الْبَهَائِمَ وَ الْخَلْقَ، وَ تُکمِلُ لَنَا بِهِ طَیبَاتِ الرِّزقِ، و تُنْبِتُ لَنَا بِهِ الزَّرْعَ وَ تُدِرُّ بِهِ الضَّرْعَ وَ تَزِیدُنَا بِهِ قُوَّهً إِلَی قُوَّتِنَا.
بارخدایا بر ما بارانی فرست که به آن از تپهها آب سرازیر گردانی، و چاهها را لبریز کنی، و نهرها را روان سازی، و درختان را برویانی، و قیمتها را در همه شهرها ارزان کنی، و چهارپایان را قوّت دهی و خلایق را زندهدل و نکوحال فرمایی، و روزیهای پاکیزه را برای ما کامل گردانی، و کشت و زرع ما را برویانی، و پستانها را پرشیر سازی، و نیرویی بر نیروی ما بیفزایی.
اللَّهُمَّ لَا تَجْعَلْ ظِلَّهُ عَلَینَا سَمُوماً، وَ لَا تَجْعَلْ بَرْدَهُ عَلَینَا حُسُوماً، وَ لَا تَجْعَلْ صَوْبَهُ عَلَینَا رُجُوماً، وَ لَا تَجْعَلْ مَاءَهُ عَلَینَا أُجَاجاً.
بارخدایا سایه آن ابر را بر ما باد گرم و زهرآگین مساز، و سردی آن را بر ما شوم و ناخجسته منما، و باریدنش را بر ما باران عذاب قرار مده، و آبش را در کام ما تلخ و ناگوار مگردان.
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ ارْزُقْنَا مِنْ بَرَکاتِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ، «إِنَّک عَلی کلِّ شَیءٍ قَدِیرٌ.
بارالها بر محمد و آلش درود فرست، و از برکات آسمانها و زمین روزی ما ساز که تو بر هر چیز توانایی.
نکته طلایی و بسیار عمیق این دعا:
امام سجاد (علیهالسلام) ابتدا از خداوند میخواهند که پیش از سیراب کردن زمین، دلهای بندگان را با رحمت خود سیراب کند. سپس باران را به رستاخیز تشبیه میفرمایند؛ همانگونه که زمین مرده با یکباره زنده میشود و همه چیز دوباره میروید، در قیامت نیز مردگان برانگیخته خواهند شد. این تشبیه لطیف، یکی از زیباترین و عمیقترین مضامین صحیفه سجادیه است.
دعای باران کوتاه و مجرب امام حسین (علیهالسلام) در کوفه
در زمان خلافت حضرت علی (علیهالسلام)، کوفه دچار خشکسالی سختی شد. مردم نزد امیرالمؤمنین آمدند و درخواست دعا کردند. امام علی (ع) به فرزندشان امام حسین (ع) فرمودند: «برخیز و برای باران دعا کن». امام حسین (ع) پس از حمد و ثنای الهی این دعای کوتاه اما بسیار پربرکت را خواندند:
اللَّهُمَّ مُعْطی الْخَیراتِ وَ مُنْزِلَ الْبَرکاتِ، ارْسِلِ السَّماءَ عَلَینَا مِدْراراً وَ اسْقِنَا غَیْثاً مِغْزاراً واسِعاً غَدَقاً مُجَلَّلًا سَحّاً سُفُوحاً ثَجّاجاً، تُنَفَّسُ بِهِ الضَّعْفُ مِنْ عِبادِک وَ تُحْیی بِهِ الْمَیتَ مِنْ بِلادِک آمین یا رَبَّ الْعالَمِینَ
پروردگارا! ای عطاکننده خیرات و نازلکننده برکات! آسمان را بر ما بهصورت باران پیدرپی بفرست و ما را به بارانی فراوان، گسترده، پرنعمت، پیوسته و زمینشکاف سیراب کن که بهواسطه آن، ناتوانی بندگانت برطرف گردد و زمینهای مردهات زنده شود. آمین ای پروردگار جهانیان.
دعای باران از امام رضا (علیهالسلام) در خراسان
در دوران ولیعهدی امام رضا (علیهالسلام) در خراسان، قحطی شدیدی رخ داد. دشمنان شایعه کردند که این خشکسالی بهخاطر ولیعهدی امام است. مأمون به قصد تحقیر، از امام خواست در روز جمعه برای باران دعا کنند. امام فرمودند تا دوشنبه صبر کنید. در روز موعود، حضرت در صحرا این دعای شگفتانگیز را خواندند و همان لحظه ابرها پدیدار شد:
اللَّهُمَّ یَا رَبَّ أَنْتَ عَظَّمْتَ حَقَّنَا أَهْلَ الْبَیْتِ فَتَوَسَّلُوا بِنَا کَمَا أَمَرْتَ وَ أَهِّلُوا فَضْلَکَ وَ رَحْمَتَکَ وَ تَوَقَّعُوا إِحْسَانَکَ وَ نِعْمَتَکَ فَأَسْقِهِمْ سَقْیًا نَافِعًا عَامًا غَیْرَ رَایِثٍ وَلَا ضَائِرٍ وَلَکِنْ ابْتِدَاءُ مَطَرِهِمْ بَعْدَ انصِرَافِهِمْ مِنْ مَشْهَدٍ هُمْ هَذَا إِلَى مَنَازِلِهِمْ وَ مَقَارِّهِمْ
خدایا! تو حق ما اهل بیت را بزرگ شمردی، این مردم همانگونه که خودت امر فرمودی به ما متوسل شدهاند و به فضل و رحمت تو امیدوارند… پس آنان را به بارانی سودمند، فراگیر، بیضرر و پربرکت سیراب فرما، آن هم پس از بازگشتشان به خانههایشان…
آیه مبارکه قرآن درباره نزول باران پس از ناامیدی
وَهُوَ الَّذِی یُنَزِّلُ الْغَیْثَ مِنْ بَعْدِ مَا قَنَطُوا وَیَنْشُرُ رَحْمَتَهُ ۚ وَهُوَ الْوَلِیُّ الْحَمِیدُ
«و او کسی است که باران را پس از آنکه [مردم] مأیوس شدند نازل میکند و رحمت خود را میگستراند و اوست یار واقعی و ستوده.» (شوری/۲۸)
دعای بسیار مجرب هنگام بارش باران (برای حاجتروایی فوری)
هنگامی که باران شروع به باریدن کرد، این دعا را با حضور قلب بخوانید که بسیار زود مستجاب میشود:
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی یُنْزِلُ الْغَیْثَ مِنَ السَّمَاءِ، وَ یُنْشُرُ رَحْمَتَهُ لِعِبَادِهِ، اللَّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ عَدَدَ کُلِّ قَطْرَهٍ نَزَلَتْ مِنَ السَّمَاءِ مُنْذُ کَانَتْ، وَ عَدَدَ کُلِّ قَطْرَهٍ تَنْزِلُ مِنْهَا مَا دَامَتْ، اللَّهُمَّ اجْعَلْهَا صَیّبًا هَیِّنًا، وَ غَیْثًا نَافِعًا، وَ مَطَرًا مُوَافِقًا، مُبَارَکًا فِی أَوَّلِهِ وَ آخِرِهِ، وَ بَدْئِهِ وَ عَاقِبَتِهِ وَ مَهْبِطِهِ وَ مَجْرَاهُ، وَ مَغِیظِهِ وَ مُسِیْلِهِ وَ مُسْتَقَرِّهِ، وَ مَا یَنْشَأُ عَلَیْهِ وَ مَا یَنْبُتُ بِهِ، وَ اجْعَلْهُ سَبَبًا لِلْأَمْنِ وَ الْعَافِیَهِ بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ
هر ستایشى مخصوص خداوندى است که باران را از آسمان نازل کرده و رحمتش را بر مردم مى گستراند. خداوندا، سپاس تو را به تعداد هر قطره باران که از ابتدا تا کنون نازل شده و به تعداد هر قطره که در آینده از آسمان نازل خواهد شد،
خداوندا، این بارش را فراوان و گوارا و بارانى سودمند و مناسب قرار ده، برکت را در اول و آخر آن، آغاز و انجامش، محل نزول و محل جریانش، و محل فرو رفتن آن و محل گرد آمدنش، و آنچه بر آن مى روید و بوسیله آن رشد مى کند، قرار ده. و آن را به سبب رحمت خود موجب امنیت و تندرستى و فرجام نیک قرار ده، اى مهربانترین مهربانان.
نسخه صوتی دعای نوزدهم صحیفه سجادیه (دعای باران) با صدای دلنشین قاریان معروف در سایتهای معتبر مذهبی قابل دریافت و استماع است تا روحتان با عطر رحمت الهی عجین شود.
بار خدایا، به حق محمد و آل محمد (صلیاللهعلیهوآله)، زمینهای تشنه ما و دلهای خسته ما را به باران رحمتت سیراب فرما. آمین.
خدایا شکرت امروز بارون بارید