
اهم متر یکی از ابزارهای مهم در صنعت برق و الکترونیک است که وظیفه اندازهگیری مقاومت الکتریکی موجود در یک مدار را بر عهده دارد. با داشتن مقدار ولتاژ و شدت جریان الکتریکی در مدار میتوانیم از طریق فرمولهای ریاضی، مقدار مقاومت الکتریکی را محاسبه کنیم؛ ولی اگر طرز کار اهم متر را یاد بگیریم، مقدار مقاومت الکتریکی را میتوانیم خیلی راحتتر و دقیقتر اندازهگیری کنیم. در ادامه این مقاله تصمیم داریم در کنار هم، طرز کار اهم متر را به صورت مرحله به مرحله یاد بگیریم. درصورتیکه شما هم تمایل دارید شیوه استفاده از این ابزار را یاد بگیرید، این مقاله روش کار اهم متر را به شکلی ساده به شما آموزش میدهد.
مولتی متر یکی از مهمترین و رایجترین ابزارهای موجود در آزمایشگاههای برق و الکترونیک است که بهصورت همزمان مقاومت الکتریکی، شدت جریان و ولتاژ را اندازهگیری میکند. برخی در بازار به مولتی متر، اهم متر هم میگویند. درصورتیکه طرز کار اهم متر یا مولتی متر را یاد بگیرید، بهراحتی میتوانید با سایر ابزارهای اندازهگیری مقاومت الکتریکی هم کار کنید. برای کار با مولتی متر، ابتدا بهتر است با بخشهای مختلف آن آشنا شوید. بالاترین بخش اهم متر، صفحه نمایش آن است. بخش مهم بعدی، کلید سلکتوری نام دارد که بهصورت دایرهای میچرخد. اگر این کلید را روی بخش مقاومت (نماد اهم) قرار دهیم، مولتی متر متوجه میشود که میخواهیم مقاومت الکتریکی را اندازه بگیریم. در پایین مولتی متر، چهار ترمینال قرار گرفته است. برخی مولتی مترها سه ترمینال دارند.
خیلی از افراد به جای اهم متر، مولتی متر خریداری میکنند. درصورتیکه شما هم نیاز به خرید اهم متر دقیق دارید و روی میزان دقت اهم متر حساس هستید، در هنگام خرید، به قیمت اهم متر توجه کنید؛ چون اهم مترهای حرفهای معمولاً قیمت بالاتری نسبت به مدلهای معمولی دارند.

برای یادگیری طرز کار اهم متر لازم است قبل از هر چیز روشن و خاموش کردن آن را یاد بگیریم. دکمه سفید رنگی که در قسمت سمت چپ تصویر مولتی متر بالا قرار گرفته، مخصوص خاموش و روشن کردن آن است. برای روشن کردن بعضی از مولتی مترها باید چند ثانیه دکمه پاور را نگه دارید.
در اطراف کلید سلکتوری، نمادهای مختلفی درج شده است که نماد V مخصوص اندازه گیری ولتاژ، نماد A مخصوص اندازه گیری میزان آمپر یا جریان و نماد اهم (Ω) مخصوص اندازه گیری مقاومت الکتریکی است. اکنون که میخواهیم مقاومت الکتریکی را اندازه گیری کنیم، لازم است کلید سلکتوری را روی نماد اهم قرار دهیم.
در مولتی مترهای اتورنج، محدوده و دقت اعداد بهصورت خودکار تعیین میشود، ولی در مولتی مترهایی که چنین قابلیتی ندارند، باید محدوده اهم را هم خودمان تعیین کنیم. درصورتیکه از محدوده مقاومت ابزار موردنظر خود اطلاع نداشتید، ابتدا کلید سلکتوری را روی بالاترین مقاومت بگذارید. درصورتیکه اعداد نامفهومی روی صفحه نمایش ظاهر شد، کلید سلکتوری را روی مقادیر کمتر قرار میدهیم تا به پاسخ درست و دقیق برسیم.
هر اهم متر دو سیم یا اصطلاحاً پراب دارد که یکی قرمز رنگ و دیگری مشکیرنگ است. برای اینکه طرز کار اهم متر را یاد بگیریم، باید بدانیم که این پرابها را چگونه به ترمینالهای مولتی متر متصل کنیم.
اگر بخواهیم مقاومت الکتریکی را اندازه بگیریم، باید پراب قرمز رنگ را در ترمینال سمت راست (بالای ترمینال نماد اهم مشاهده میشود) و پراب مشکی رنگ را در ترمینال سمت مشکی رنگ (بالای ترمینال COM نوشته شده است) قرار دهیم.
اکنون وقت کار کردن با اهم متر است. به شکل زیر توجه کنید. در این تصویر مشاهده میکنید که شخص در حال اندازهگیری مقاومت یک خازن کوچک است. پراب قرمز را به یک پایه و پراب مشکی را به پایه دیگر خازن متصل میکند و مولتی متر هم میزان مقاومت الکتریکی خازن را نشان میدهد.
ولتاژ یک منبع تغذیه آزمایشگاهی یا هر ابزار دیگری را میتوان با مولتی متر انجام داد. برای این کار میتوانید دو پراب به منبع تغذیه و دو سر دیگر پراب به مولتی متر در وضعیت ولتاژ وصل کنید و پرابهای همرنگ را در تماس با هم قرار دهید تا ولتاژ منبع تغذیه مشخص شود.
برخی از مولتی مترها، محدوده مشخصی برای اندازهگیری مقاومت در نظر میگیرند؛ بنابراین ابتدا کلید سلکتوری را روی بالاترین مقاومت میگذاریم. درصورتیکه اعداد نامفهومی روی صفحه نمایش ظاهر شد، کلید سلکتوری را روی مقادیر کمتر قرار میدهیم تا به پاسخ درست و دقیق برسیم.

مولتی متر یکی از ابزارهای مهم در آزمایشگاههای برق و الکترونیک است و با استفاده از آن میتوان آزمایشهای مختلفی انجام داد. به عنوان مثال میتوان با کمک منبع تغذیه، اسیلوسکوپ و مولتی متر آزمایشهای متعددی انجام میشود.
اگر این سوال برای شما هم به وجود آمد که اسیلوسکوپ چیست، باید بگوییم از اسیلوسکوپ میتوان برای مشاهده شکل موج و عیبیابی مدارهای الکتریکی استفاده کرد. وظیفه اصلی اسیلوسکوپ، اندازهگیری شکل موج ولتاژ است؛ کاری که از مولتی متر ساخته نیست؛ از این رو برای اندازهگیری شکل موج از اسیلوسکوپ کمک میگیرند.
در این مقاله تلاش کردیم به صورت مرحلهبهمرحله با طرز کار اهم متر آشنا شویم و اسم و کارایی بخشهای مختلف آن را یاد بگیریم. برای اندازهگیری دقیق مقاومت الکتریکی، لازم است از اهم مترهای حرفهای و دقیق استفاده کنید.
در صورتی که تمایل به خرید وسایل آزمایشگاهی برق و الکترونیک مثل منبع تغذیه، اهم متر یا اسیلوسکوپ دارید و میخواهید وسایل باکیفیت و بهروز خریداری کنید تا به نتایج دقیق و صحیح برسید، به سایت پارس الکترونیک (parselectronic.com) مراجعه کنید و محصولات و ابزارهای این فروشگاه را ببینید. این برند با سابقهای طولانی و درخشان، همواره تلاش کرده است رضایت پژوهشگران و مهندسان برق و الکترونیک را از طریق عرضه محصولات باکیفیت و مقرونبهصرفه جلب کند.